Maciej Pinkwart

Grecja 2026

Słoneczny patrol

 

10. Samotna biała kolumna

 Colonna 3

Colonna17 czerwca, środa. Plaża, powrót, basen, kawa, po 15-tej wyruszamy do Eginy. Stolica wyspy, położona na zachodnim wybrzeżu, to spore i ciasno zabudowane miasto, liczące ponad sześć tysięcy mieszkańców. Życie skupia się tu głównie w okolicach portu, a właściwie – portów, przystani jachtowej i niezliczonych tawern i restauracji, usytuowanych wzdłuż nabrzeża. Ale najciekawszym i najstarszym zabytkiem jest tu Colonna, jak z włoska nazywa się to, co pozostało ze Świątyni Apolla, wybudowanej we wczesnym stylu doryckim w latach 520-510 p.n.e. Usytuowana na niewysokim wzgórzu, górującym nad miastem, kiedyś pełniła funkcję egińskiego akropolu. Teren świątyni ma 35 x 19 m i z całego monumentalnego założenia została jedna jedyna marmurowa kolumna (stąd wenecka nazwa) o wysokości ok. 8 metrów, która oparła się trzęsieniom ziemi i upływowi czasu. I zniszczeniom, jakie celowo zostały tu dokonane przez chrześcijańskie władze Bizancjum, likwidujące widome pozostałości dawnych kultów. Dziś na miejscu kolumnę podtrzymują stalowe liny, mocno zakotwiczone w ziemi. Samotna, biała konstrukcja była widoczna z wielu kilometrów od strony morza i pełniła funkcję doskonałego punktu orientacyjnego.

Dziś wyjątkowo gorąco. W niewielkim gaju piniowym u podstawy wzgórza jest co prawda cień, ale za to nie ma przewiewu. Z przyjemnością więc korzystam z niezwykłego urządzenia: w pień sosny wprawiony jest… kran z bieżącą, chłodną wodą. Powoli wchodzimy na teren świątyni. Wyraźnie widać fundamenty i bazy kolumn, które nie przetrwały, oglądamy ślady prehistorycznego osiedla – fragmenty ścian domów, ciasne uliczki, ruiny warsztatów rzemieślniczych. Nieco szokuje nas wiadomość, że to pozostałości z XXVI-XXV w. p.n.e. Informacja na miejscu podpowiada nam, że są tu też ruiny mniejszych świątyń, dedykowanych Artemidzie i Dionizosowi.  Zachowały się północne mury akropolu, których budowę datuje się na około 1600 r. p.n.e., a niektóre ruiny pochodzą z około 1300 r. p.n.e. Na akropolu są też szczątki grobowca AttalColonnaosa I (269-197 p.n.e., władcy Pergamonu (dziś Turcja), który za 30 talentów kupił Eginę od Związku Etolskiego, chcąc stworzyć sobie dogodną bazę morską podczas walk z Macedonią. Nie jest to grobowiec prawdziwy, tylko cenotaf – wzniesiony dla upamiętnienia bywającego na Eginie króla Pergamonu. On sam zmarł w środkowej Grecji, w Tebach, a pochowany został w ojczystym Pergamonie (dziś tureckie Bergamo).

Colonna5Ludzi zwiedzających Colonnę niewielu, ale naszą uwagę zwraca młode małżeństwo z Izraela: mama zwiedza osobno, a tato z synkiem osobno. Obaj panowie noszą przykładnie jarmułki, co zauważamy, gdy proszą nas o zrobienie zdjęcia. Odnoszę wrażenie, że jest im w tym bardzo gorąco. Od zachodu wzgórze opada do morza stromym klifem, więc teren jest ogrodzony i zabezpieczony przed poślizgnięciem się. Nieopodal wejścia i kasy biletowej znajduje się muzeum archeologiczne, w którym jest to co zawsze: garnki, skorupy, większe i mniejsze naczynia gospodarskie i liturgiczne. Mieści się w trzech salach i na niewielkim dziedzińcu i nie wygląda specjalnie efektownie, ale powstało już w 1828 r. jako pierwsze narodowe muzeum archeologiczne w niepodległej Grecji. Zbiory obejmują artefakty od neolitu i epoki brązu aż po okres rzymski, odnalezione głównie podczas wykopalisk na wzgórzu świątynnym. Na dziedzińcu muzeum eksponowana jest doskonale zachowana mozaika podłogowa z VI wieku n.e., pochodząca z synagogi w Eginie, a także kilka marmurowych steli nagrobnych z okresu klasycznego.

Późny obiad w portowej tawernie. Zwiedzanie reszty miasta na razie sobie darowujemy: upał jest coraz większy, tak że krótką drogę od Colonny do portu pokonujemy jak muchy w smole, pełznąc od cienia do cienia. A przede wszystkim – musimy być wcześniej w domu, żeby się chociaż częściowo już dziś spakować – nazajutrz po 11-tej musimy się zaokrętować na prom, który przewiezie nas z wyspy na Peloponez.

Egina  Egina

 

Spis treści

C.d.n.